شنبه ۱۴ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۵:۰۳
یادداشت مهم مجله آتلانتیک

آمریکا چگونه می‌تواند وارد جنگ با ایران شود؟

موقعیتی که ایران برنامه هسته‌ای خود را از سر بگیرد و گروهِ متفرق شده 5+1 نیز از واکنش به آن بازبماند، معضلی برای آمریکا و اسرائیل شده است. نتانیاهو که ایران را یک تهدید وجودی برای خود می‌داند، آستانه تحملِ کمتری نسبت به آمریکا برای استفاده از اقدام نظامی دارد.اوباما وی را محدود می‌کرد، اما ترامپ مخالفتی با این رفتار ندارد.
۰
آمریکا چگونه می‌تواند وارد جنگ با ایران شود؟
مجله آتلانتیک چندی قبل یک یادداشت مهم درباره احتمال مواجه سخت ایران و آمریکا منتشر کرده؛ گرچه محتوای این یادداشت کامل مورد تایید نیست ولی برای دریافت نحوه محاسبه طرف آمریکایی و برآوردی از شرایط موجود بین ایران و آمریکا می تواند مفید باشد.

 متن کامل این یادداشت بدون دخل و تصرف به شرح ذیل می باشد:

ناظران می‌گویند که ترامپ ممکن است از یک حمله تروریستی و یا درگیری به دنبال توسعه قدرت خودش باشد.
در دوره اول ترامپ احتمال جدی‌ای از یک درگیری نظامیِ عمدی یا تصادفی میان آمریکا یا اسرائیل با ایران وجود دارد. آنچه در ادامه می‌آید پیشنهاداتی برای جلوگیری از آن است.

1- اقدامات تحریک برانگیز
• جورج کنان، دیپلمات برجسته آمریکایی، نوشته است: «برای هر فردی یک امتیاز غیرقابل‌انکار است که ثابت کند جهان دشمن اوست. زیرا اگر این نظریه را به‌اندازه کافی تکرار کند و آن را پس‌زمینه رفتار خود قرار دهد، بدون شک به‌تدریج همین اتفاق می‌افتد و حرف‌هایش درست خواهند بود». کمتر رهبری در جهان مانند ترامپ و آیت‌الله خامنه‌ای این اخلاق را دارد.

• [آیت‌الله] خامنه‌ای و تندروهای ایران این تصور را دارند که آمریکا از ابتدای انقلاب همواره به دنبال نابودی جمهوری اسلامی بوده است و هر اقدامی توسط آمریکا در خاورمیانه به عنوان ابزاری برای سرنگونی حکومت ایران تلقی می‌شود.

• ایران از سال 2015 و امضای برجام، دستگیریِ اعضا جامعه مدنی را افزایش داده است و در خارج نیز حمایت خود را از بشار اسد و گروه‌های شیعی را افزایش داده است.

• از زمان امضای برجام ایران با نقض قطعنامه سازمان ملل، تاکنون 12 موشک بالستیک را آزمایش کرده است که چند عدد از آن‌ها قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای و رسیدن به اسرائیل را دارد.

• درحالی‌که اوباما این اقدامات را نادیده می‌گرفت، ترامپ برای مقابله با این اقدامات مشتاق‌تر است.

2- تحریم‌ها
• یکی از اختلافات در مورد توافق هسته‌ای آن است که آیا امکان آن وجود دارد تا برای اقدامات غیرهسته‌ای ایران تحریم وضع شود یا نه.جمهوری خواهان و دموکرات‌ها می‌گویند می‌توان تحریم وضع کرد، اما ایران می‌گوید هر تحریم جدید نقض برجام است.

• درحالی‌که توافق هسته‌ای به شرکت‌های غیر آمریکایی این اجازه را می‌دهد تا روابط تجاری خود را با ایران از سر بگیرند، اما بیشتر تحریم‌ها سرجای خود باقی مانده است. برخلاف دولت اوباما که به سرمایه‌گذاری جهانی در ایران تشویق می‌کرد، ترامپ خلافِ آن رویه عمل می‌کند.

 3- تشدید اوضاع
• اوباما به خاطر ترس از به هم خوردن توافق هسته‌ای، برای مقابله با اقدامات بی‌ثبات کننده ایران در منطقه بی‌میل بود. اما ترامپ این توافق را فاجعه توصیف کرد.

• فرصت‌های زیادی برای مقابله وجود دارد؛ آمریکا و ایران در بسیاری از مسائل منطقه‌ای با یکدیگر اختلاف دارند.

 4- از بین بردن برجام (Unraveling)
• نه ایران و نه آمریکا نمی‌خواهند متهم به پاره کردنِ یک‌جانبه برجام و شروع یک تنش جهانی شوند. سناریوی محتمل این است که برجام به‌صورت تدریجی از بین برود (gradually unravels) [یعنی به توافق پایبند باشند اما به‌صورت تدریجی به دنبال از بین بردن آن باشند] و در همان حال یکدیگر را به نادیده گرفتن توافق متهم کنند.

• در فضای افزایش تنش و تحریم، تندروهای ایران فضا را برای مطرح کردن دوباره تعهدات هسته‌ای‌شان مناسب دیده‌اند.

• به‌هرحال باید به این نکته توجه داشت که تهران تمایل بیشتری برای کاهش همکاری در حوزه بازرسی بین‌المللی دارد.

 5- تفرقه
• برجام بر اساس مکانیسم حل اختلاف ایجاد شده است و ایران و گروه 5+1 احساس می‌کند که طرف دیگر به این توافق پایبند نیست. ولی چنین مکانیسم‌هایی زمانی که دو طرف مایل به تشدید اوضاع باشند، مؤثر نیست. هرگونه تشدید وضع میان آمریکا و ایران می‌تواند وحدتِ آمریکا با شرکایش را از بین ببرد.

• با توجه به قتل‌عامی که امروز در خاورمیانه در جریان است، بیشتر کشورهای دنیا (به‌جز آمریکا، عربستان و اسرائیل) ایران را به عنوان یک قدرت باثبات منطقه‌ای می‌دانند که در مقابل بیشتر تهدیداتِ اسلامِ رادیکالِ سنیِ مانند داعش قرار گرفته است. روسیه با ایران در سوریه متحد است و تجارت ایران و چین نیز رونق گرفته است. اروپا دیگر توان یک نزاع دیگر که باعث بی‌ثباتی منطقه‌ای و ایجاد پناهندگان بیشتر شود را ندارد.

• به نظر می‌رسد که روسیه از تحریم‌ها و فشار بیشتر بر ایران و انزوای این کشور که باعث وابستگی بیشتر تهران به مسکو خواهد شد حمایت می‌کند و در همان حال به تهران می‌گوید که ما شدت تحریم‌های امریکا ضد شما را کم کردیم.

• بزرگ‌ترین متحد آمریکا در انزوای ایران، محمود احمدی‌نژاد بود که با انکار هولوکاست، بیشتر کشورها را قانع کرد که مشکل تهران است و نه واشنگتن. در مقابل الآن رئیس‌جمهور ایران، حسن روحانی، به عنوان رئیس‌جمهوری معقول شناخته می‌شود و ترامپ به عنوان احمدی‌نژاد آمریکا.

• تاریخ نشان می‌دهد که تهران تنها زمانی واکنش نشان می‌دهد که از طرف جبهه متحد بین‌المللی مورد محاصره قرار گیرد؛ اگر تهران احساس کند که از طرف اروپا راهِ دررویی وجود دارد، فشار یک‌جانبه از طرف آمریکا ناکافی خواهد بود.

 6- نزاع
• موقعیتی که ایران برنامه هسته‌ای خود را از سر بگیرد و گروهِ متفرق شده 5+1 نیز از واکنش به آن بازبماند، معضلی برای آمریکا و اسرائیل شده است. نتانیاهو که ایران را یک تهدید وجودی برای خود می‌داند، آستانه تحملِ کمتری نسبت به آمریکا برای استفاده از اقدام نظامی دارد.اوباما وی را محدود می‌کرد، اما ترامپ مخالفتی با این رفتار ندارد.

• اگرچه ممکن است که اسرائیل نتواند امریکا را برای حمله نظامی به تأسیسات هسته‌ای ایران قانع سازد، اما وی ممکن از چراغ سبز را از ترامپ بگیرد و تجهیزات موردنیاز برای اقدام نظامی اسرائیل ضد ایران را به دست آورد.

• تیم امنیت ملی ترامپ نگاه بدبینانه‌ای به ایران دارند و مخالف توافق هسته‌ای هستند.

• علاوه بر اینکه ممکن است پیام‌های ترامپ در شبکه‌های اجتماعی باعث درگیری و نزاع شود، ناظران می‌گویند که ترامپ ممکن است از یک حمله تروریستی و یا درگیری خارجی (ترجیحاً با دشمنانِ اسلام‌گرا) به دنبال توسعه قدرت خودش باشد. استیو بنان، مشاور ترامپ، در نوامبر 2015 گفته است که «اسلام رادیکال‌ترین مذهب در جهان است و ما دوباره به‌وضوح به سمت یک درگیری نظامی در خاورمیانه به‌پیش می‌رویم».
 
7- عکس‌العمل
• واکنش [واکنش از طرف ایران] به حمله نظامی به تأسیسات هسته‌ای ایران می‌تواند غیرقابل‌پیش‌بینی، عظیم و طولانی‌مدت باشد. صدها مقاله در یک دهه گذشته در مورد اثرات آن نوشته شده است. ایران توانایی حمله و یا فعال کردن افراد وابسته به خود در شرق عربستان و بالا بردن سرسام‌آور قیمت نفت را دارد.

• علاوه بر اینکه اقدام نظامی می‌تواند باعث بحران اقتصادی و ریخته شدن بنزین روی آتش شود، این امر می‌تواند به تجازواتِ بیشتر سپاه پاسداران در سال‌های آینده منجر شود.

 چه باید کرد؟
• چهار دهه گذشته نشان داد که آمریکا توانایی محدودی در تغییر رفتار ایران دارد.

• توافق هسته‌ای درس بزرگی داشت؛ اغلب گمان می‌شد که «زور» و «تعامل» باهم در تضادند، اما درواقع آن‌ها مکمل یکدیگر بودند. یکی از مسئولان ارشد دولت اوباما در جلسه‌ای خصوصی گفته بود که ایران تنها زمانی حاضر به تعامل شد که تحریم‌های اقتصادی جهانی وضع شد [زور]. بعد از توافق هسته‌ای آمریکا تنها یک جنبه از آن فرمول را استفاده کرد؛ یعنی تعامل را؛ ایران برای برنامه هسته‌ای‌اش هزینه زیادی را پرداخت کرد، اما به خاطر مجازات کمی به خاطر همدستی در فاجعه انسانیِ سوریه شد.

• سیاست ترامپ برای مقابله با ایران دو چیز کم دارد: چندجانبه گرایی و تعامل. تقریباً ایران با آمریکا تجارت نمی‌کند و همه تجارتش با کشورهای دیگر است. آمریکا برای فشار لازم است که هماهنگی نزدیکی با بزرگ‌ترین شرکای راهبردی و اقتصادی ایران داشته باشد. کشورهایی همچون چین، روسیه، اروپا، هند و کره جنوبی.

• عدمِ صبر استراتژیک توسط ترامپ همان دلیلی است که باعث می‌شود درگیری با ایران قوی‌تر از آن چیزی باشد که تاکنون بوده است.
 
کد مطلب: 11108
نام شما

آدرس ايميل شما
نظر شما *

چند رسانه ای